همايش بين‌المللي "ايران فرهنگي: گذشته، حال و آينده" برگزار مي‌شود

ايران فرهنگي مجموعه‌اي از حوزه نفوذ و تأثيرگذاري فرهنگ ايراني است كه صرف‌نظر از گستره سياسي در منطقه و جهان ملي ادوار مختلف شكل گرفته و از طريق عناصري مانند زبان و ادبيات، دين، هنر، ميراث فرهنگي و... تأثير خود را برجاي گذاشته و همچنان منشأ اثر مي‌باشد. باتوجه به ضرورت تأمل دانشورانه در موضوع ايران فرهنگي، موسسه مطالعات ملي با مشاركت و همكاري تعدادي از دانشگاه‌ها و مراكز علمي-پژوهشي، همايش بين‌المللي «ايران فرهنگي: گذشته، حال و آينده» را در سال 1387 برگزار مي‌كند.
كميته برگزاركننده همايش اميدوار است اين همايش با اهتمام و شركت استادان دانشگاه‌ها و محققان و ايران پژوهان از سراسر جهان مواجه شده و نقش به‌سزايي در شناسايي ابعاد و دامنه موضوع ياد شده ايفا كند.
مقالات دريافت شده در محورها و موضوع‌هاي ارائه شده، پس از داوري دركميته علمي همايش، در دو سطح چكيده و مقالات برگزيده، به شكل كتاب، چاپ خواهد شد.
همچنين مقالات ممتاز و مبتني بر پژوهش‌هاي اصيل، پس از مراحل ارزيابي، در فصل‌نامه علمي-پژوهشي مطالعات ملي نيز منتشر مي‌شود.
كميته برگزاري همايش از صاحبنظران و ايران پژوهان انتظار دارد در نگارش مقالات، بعد توصيفي، آسيب‌شناسي و ارائه راهكار را مد نظر قرار دهند.
اهداف اين همايش در موارد زير ذكر شده است:
1- شناسايي گستره فرهنگي ايران در گذشته، حال و چشم انداز آينده
2- هم انديشي ايران پژوهان براي مطالعه علمي گستره ايران فرهنگي
3- بازشناسي حوزه هويت فرهنگي ايران براي ايران پژوهان و ايران دوستان
4- ظرفيت سازي براي همگرايي فرهنگي منطقه‌اي و حوزه تمدني
5- شناسايي و احياي هويتي ايرانيان در گستره جهاني
همچنين محورهاي همايش موارد زير است:
مهمترين موضوع‌هاي قابل بررسي در همايش به شرح زير هستند. اگرچه مباحث و موضوعات منحصر به موارد ياد شده نيست و مسائل ديگري كه مرتبط با موضوع محوري همايش باشد نيز مورد پذيرش قرار خواهد گرفت.
اول: زبان و ادبيات ايراني
1- جايگاه زبان‌هاي ايران در جهان (شبه قاره، افغانستان، آسياي مركزي، قفقاز، تركيه و جهان عرب، بالكان و....)
2- موقعيت كنوني زبان فارسي در منطقه جهان
3- آسيب‌ها و چالش‌هاي فراروي گسترش زبان و ادبيات فارسي در گستره ايران فرهنگي
4- راهكارهاي تقويت زبان و ادبيات فارسي در حوزه ايران فرهنگي
5- نقش زبان و ادبيات فارسي در هويت فرهنگي

كتاب آداب و آيين‌هاي ازدواج و عروسي در فرهنگ مردم ايران منتشر مي‌شود

   

کتاب دو جلدي آداب و آيين‌هاي ازدواج و عروسي در فرهنگ مردم ايران به قلم مصطفي خلعتبري ليماکي  در حال تدوين مي باشد.

 

توضيحات مؤلف:

 

  ازدواج پديده‌اي‌ قديمي‌ در جوامع‌ بشري‌ است‌ و در هر نقطه‌ دنيا از زمان‌ پديدآمدن تمدن‌ها تا امروز بنا به‌ آداب‌ و رسوم‌ قوميت‌ها و ملل‌ مختلف‌، اشكال‌ متنوعي‌ داشته‌ است‌. ايران‌ نيز كه‌ داراي‌ تمدن‌ كهني‌ است‌، از اين‌ امر مستثني نيست‌. هرچند كه‌ با گذر زمان‌ و پيدايش‌ نسل‌هاي‌ جديد و آغاز عصر ارتباطات‌ و پيشرفت‌هاي‌ علمي‌ و فن‌آوري‌، بسياري‌ از آداب‌ و رسوم‌ ما تحت‌ تأثير اين‌ شرايط‌ واقع‌ شده‌اند. با اين‌ حال‌ نگاه‌ به‌ آنچه‌ كه‌ نسل‌هاي‌ گذشته‌ آن‌ را به‌ عنوان‌ سمبل‌ پايداري‌ خانواده‌ها تلقي‌ مي‌كردند، مي‌تواند براي‌ شناخت‌ هرچه‌ بهتر فرهنگ‌‌مردم‌ ايران‌ مفيد باشد. ادبيات‌ به‌ جامانده‌ از گذشته‌ به‌ صورت‌ ضرب‌المثل‌، شعر و ترانه‌ از خواستگاري‌ تا زناشويي‌، بيانگر و نشان‌دهنده‌ و آيينه‌ تمام‌نماي‌ سنت‌هاي‌ روزگاران‌ گذشته‌ است‌. درگذشته‌ اين‌ رسوم‌ با نيت‌ خوب‌ و مطابق‌ ميل‌ و خواسته‌هاي‌ خانواده‌ها به‌ هر صورتي‌ بود، انجام‌ مي‌گرفت‌ و نهال‌ زندگي‌ خانوادگي‌ به‌ ترتيبي‌ صحيح‌ بزرگ‌ مي‌شد و اختلافات‌ امروزي‌ وجود نداشت‌ و مي‌توان‌ گفت‌ كه‌ كتاب‌ زندگي‌ بدون‌ غلط‌ نوشته‌ مي‌شد و به‌ پايان‌ مي‌رسيد و طلاق‌ كه‌ غلط‌نامه‌ كتاب‌ ازدواج‌ است‌، در آخر آن‌ نوشته‌ نمي‌شد.

 موضوعاتي که در اين کتاب با توجه به گنجينه اسناد فرهنگ‌مردم به آن پرداخته مي‌شود به اين شرح است:

الف: پيش درآمد ازدواج:

     نامزد کردن بچه‌هاي کوچک، بريدن ناف دختر به اسم پسر(ناف برون)، دختر را قبل يا بعد از تولد نذر سادات مي‌کردند، کارهايي که پسر مي‌کند تا به مادر يا خويشان خودش بفهماند که زن مي‌خواهد.

 

فصلنامه نجواي فرهنگ شماره 7 چاپ شد

فصلنامه نجواي فرهنگ شماره ۷ بهار ۱۳۸۷ چاپ شد. در اين شماره مطالب ذيل آمده است:

بخش اول: مقالات پژوهشي شامل: زنان ميراث دار سفره هاي هفت سين و نذري=دکتر همايون سپهر، تغيير شکل و تعدد روايات در ضرب‌المثلها=دکترذوالفقاري، بررسي ساختار مسکن در روستاهاي همدان=سيد عليرضا هاشمي، نگاهي به سنت لايروبي قنات در گلپايگان= دکتر اخگري، چوله قزک بارون کن (بررسي آيين‌هاي باران خواهي)= مصطفي خلعتبري، ترانه‌هاي باران‌خواهي در آذربايجان=دکتر سفيدگر و...

بخش دوم: گنجينه فرهنگ مردم. در اين بخش تعداد ۸مقاله از راويان محلي که با برنامه فرهنگ مردم راديو همکاري دارند، آمده است.

بخش سوم: ترجمه

بخش چهارم: اخبار و رويدادها

کتاب آب، آیین ها و باورهای مربوط به آن در فرهنگ عامه منتشر شد

كتاب" آب؛ آئين‌ها و باورهاي مربوط به آن در فرهنگ عامه " منتشر شد.   نويسنده: مصطفي خلعتبري ليماكي ناشر: مركز تحقيقات صداوسيما( واحد فرهنگ مردم)                                         چاپ: سروش، نوبت چاپ اول: 1387 آب آباداني مي آورد . کنار دريا ،‌رود ونهر هميشه زندگي جاري است . از همين رو جربان آب همراه حيات خاکي به حيات فکري امان نيز راه برده است. « صافي» ،« روشني » ، « پاکي» با ابن مايع حيات بخش در باورمان عجين شده است. جداي از اين باور جهان شمول ،‌« آب » در آيين ما ايرانيان مقدس است که هستي از آن مي جوشد، ‌نطلبيده اش مراد است و بر راه مسافر و پشت پايش که ريخته مي شود روشني راهش خواهد شد. قصه‌ها و غصه‌ها داريم ما از اين آب که گاه افسانه‌وار ما را از هفت دريا مي گذراند و به درياي جاودانگي مي برد و دل مي سوزاند و ديده پرآب مي کند گاهي که از تشنه لب کربلا دريغ مي‌شود. «آب ؛آئين ها و باورهاي مربوط به آن در فرهنگ عامه » کتابي است روايتگر قصه‌ها، غصه‌ها و باورهاي ما از آب و تحليل آن در شعر و ادبيات فارسي که به همت مرکز تحقيقات صدا و سيما – واحد فرهنگ مردم و به قلم مصطفي خلعت بري ليماکي منتشر شده است. اين كتاب در پنج فصل به شرح زير تدوين شده است : فصل نخست، «منزلت آب در فرهنگ و ادب فارسي»، كه به اسطوره‌اي بودن آب در فرهنگ ايراني اشاره کرده ، از نگاه علامه دهخدا به تحليل واژه آب مي پردازد سپس اين موضوع را در ادبيات و شعر فارسي مرور مي کند. فصل دوم مثل‌ها، «چيستان‌ها و قصه‌هاي مربوط به آب»، که در آن مثل‌ها و متل‌ها و قصه‌ها و حكايت‌هاي كوتاه در زمينه آب گرد آمده و جايگاه آن در فرهنگ عامه (فولكلور) بررسي مي شود.  فصل سوم، «باورها و معتقدات مربوط به آب باران و چشمه‌هاي نظركرده و شفابخش»، اين بخش مي‌کوشد باورهاي مردم در خصوص وجود سقاخانه‌ها، آب‌انبارها، چشمه‌هاي نظر كرده و شفابخش را ارائه داده با اشاره به مكان‌هاي دقيق اين مناطق علت نام گذاري آنها را بيان کند.  فصل چهارم،« آيين باران خواهي و نمونه‌هايي از فرهنگ مردم ايران و بند آمدن باران». به كم‌آبي مناطق خشك ايران  و گستره جعرافيايي آن پرداخته ، جايگاه آب براي مردم هم از لحاظ شرب و هم از لحاظ كشاورزي در اين مناطق را بررسي و با ذکر مصاديقي از «آيين باران خواهي» در فرهنگ مردم ايران اين آداب و رسوم را بازگو مي‌کند.  فصل پنجم « شيوه‌هاي تقسيم و نگهداري آب» در بخش پاياني ، چگونگي تقسيم آب و آبياري سنتي در ايران و تأمين منابع آبي و شيوه‌هاي نگهداري آن در فرهنگ مردم با استفاده از اصطلاحات آبياري سنتي توضيح داده شده است.

هیئت مدیره کانون فولکلور ایرانیان انتخاب شدند

اعضای مؤسس کانون فولکلور ایرانیان با کسب پروانه و مجوز فعالیت از نهادهای مربوطه در جلسه ای چند ساعته هیئت مدیره کانون را انتخاب نمودند. این کانون به زودی عضوگیری را از میان علاقه مندان به فولکلور ایران زمین آغاز خواهد کرد. برخی از اعضای هیئت مدیره کانون فولکلور ایران عبارتند از: مدیرعامل کانون:مصطفی خلعتبری لیماکی، رئیس هیئت مدیره: حمید سفیدگر شهانقی، نائب رئیس: سید علیرضا هاشمی و...

کانون فولکلور ایرانیان در حال حاضر مشغول رایزنی با نهادهای فرهنگی در زمینه برگزاری همایش (۴۵سال حضور فرهنگ مردم در رادیو به همراه گرامیداشت مرحوم انجوی شیرازی) در رادیو می باشد.

همایش بزرگداشت مرحوم انجوی شیرازی در رادیو

  به همت واحد فرهنگ مردم رادیو و کانون فولکلور ایرانیان، و با کمک سایر نهادهای پژوهشی بزودی همایش بزرگداشت مرحوم سید ابوالقاسم انجوی شیرازی بنیادگذار مرکز فرهنگ مردم صداوسیما برگزار می گردد. مرحوم انجوی علاوه بر تأسیس مرکز فرهنگ مردم و چاپ چندین کتاب در زمینه فولکلور ایران، نسلی را پروراند که برخی از آنها هم اکنون خود محققانی بزرگ در عرصه فرهنگ مردم ایران به شمار می روند. به جهت پاسداشت این تلاش ها، رادیو به عنوان نهادی که بیشترین دین را نسبت به مرحوم انجوی دارد و به ویژه این که ایشان منزل شخصی و کتابخانه خود را نیز به صدا و سیما هدیه کرده اند، این همایش را برگزار می نماید. منتظر خبرهای بعدی باشید.

کتاب فرهنگ مردم تنکابن(شهسوار) منتشر شد

کتاب فرهنگ مردم تنکابن(شهسوار) پس از دو سال بالاخره امسال منتشر شد و در نمایگاه کتاب عرضه شد. این کتاب که توسط نگارنده و با کمک از راویان محلی تنکابن تدوین شده است به وسیله انتشارات پازینه به چاپ رسیده است. علاقه مندان به ویژه تنکابنی های عزیز جهت تهیه آن علاوه بر نشر پازینه می توانند به کتابفروشی بیگی در تنکابن نیز مراجعه نمایند. همچنین چاپ دوم کتاب سیری در تاریخ علویان غرب مازندران (همراه با بررسی امامزاده های تنکابن و رامسر ) از نگارنده نیز وسیله نشر رسانش منتشر شد.

انتشار کتاب قصه ها و افسانه هایی از گوشه و کنار ایران

کتاب قصه ها و افسانه هایی از گوشه و کنار ایران به همت واحد فرهنگ مردم اداره کل پزوهش های رادیو و به وسیله انتشارات سروش منتشر شد. این کتاب را که محمد جعفری (قنواتی) تدوین نموده شامل قصه ها و افسانه هایی است که شنوندگان برنامه فرهنگ مردم از سال ۱۳۶۲ تا سال ۱۳۸۴ برای رادیو ارسال داشته اند.

سيري در امامزاده ها؛معرفي امامزاده آقا پلاسيد در سادات محله رامسر

نمایی از در ورودی و بقعه پلاسید

 

    امامزاده آقا پلاسيّد (پلا به معني بزرگ است) در شهر سادات محله، در شرق رامسر قرار دارد. سادات رامسر به دو تيره حسني و حسيني تقسيم مي شوند كه نسب هر دو تيره به صاحب اين بقعه، يعني سيدعلي پلاسيد مي رسد.  آقا ميرعلي سيدحسين(۱) معروف به پلاسيد و پيرسيد، جد سادات پلاسيدي آخوند محله رامسر، ظاهراً در اوائل سلطنت صفويه به منظور ارشاد مردم و تصدي امور شرعي آنان به سخت سر مهاجرت و در آنجا اقامت كرد. در كتاب نضره الناظرين درباره وي چنين آمده است:
سيدعلي پلاسيد در آغاز سلطنت شاه طهماسب صفوي، به عنوان شيخ الاسلام به رامسر آمد. وي از علما و دانشمندان عصر بوده، از زادگاه و محل تحصيل او اطلاع دقيقي در دست نيست. حدود سال ۹۴۰ هجري قمري در جورديه (جواهرده كنوني) رامسر وفات يافت و برحسب وصيت، جنازه اش در سادات محله به خاك سپرده و بقعه اي بر گورش بنا شد. تاريخ اتمام ساختمان آن ۹۴۶ هجري قمري و صندوق گور در سال ۹۵۱ هجري ساخته شد. وي داراي پنج پسر بود كه يكي از آنها در زمان حيات پدرش به هند مهاجرت كرد و گويا احفادش هنوز در آن سرزمين هستند. فرزند ديگرش بدون وارث وفات يافته و فرزند سوم سيد عطاءا... و چهارم به نام شاهرضا و اين دو جد ساداتِ سادات محله بوده و فرزند پنجم بنام عبدالمطلب در آخوندمحله سكونت نموده و جد سادات آنجاست.(۲)

کارگاه طبقه بندی قصه های ایرانی پروفسور مارزلف

در تاریخ ۲۸اردیبهشت ماه ۱۳۸۷ پروفسور مارزلف ایرانشناس آلمانی درباره طبقه بندی قصه های ایرانی کارگاهی را در ساختمان رادیو برگزار کرد. گفتنی است مارزلف علاقه زیادی به فرهنگ ایرانی داشته و چند کتاب در زمینه فرهنگ مردم ایران دارد. از جمله کتاب طبقه بندی قصه های ایرانی ترجمه کیکاووس جهانداری که سروش آنرا منتشر کرده است.