گفتگوی سایت موسسه میراث فردا با مصطفی خلعتبری لیماکی مدیر واحد فرهنگ مردم رادیو و سردبیر فصلنامه نجوای فرهنگ:
مصطفی خلعتبری لیماکی از سال ۱۳۸۴مسئول واحد فرهنگ مردم رادیو و از سال ۱۳۸۵ سردبیر فصلنامه نجوای فرهنگ شده است، مؤسسه میراث فردا در راستای معرفی و شناساندن مراکز مرتبط با مردم شناسی و فعالیتهای آنها این بار با وی مصاحبهای ترتیب داده است که با هم میخوانیم.
- ابتدا از تاریخچه و چگونگی تأسیس واحد فرهنگ مردم بگویید؟
- واحد فرهنگ مردم و هسته اولیه آن در ابتدا توسط سید ابوالقاسم انجوی شیرازی در ۲۵ فروردین سال ۱۳۴۱ تحت عنوان «مرکز فرهنگ مردم» شکل گرفت و بدین ترتیب نهضت جمع آوری فولکلور ایران توسط ایشان پایه گذاری شد، مرحوم انجوی در ابتدا طرحی را با عنوان برنامه «فرهنگ مردم» به مسئولان وقت رادیو ارائه کرد و همین برنامه بعدها منجر به تشکیل یکی از بزرگترین مراکز اسناد فرهنگهای بومی و سنتی ایران یعنی؛ مرکز فرهنگ مردم شد. این برنامه توسط خود ایشان و با نام فرهنگ مردم پحش می شد که مرحوم انجوی با نام مستعار «نجوا» معروف شدند و برنامه نیز با پخش یک ساعت در ماه کار خود را آغاز کرد، به تدریج با استقبال مردم هر ۱۵ روز یکبار و سپس سه شنبه شب هر هفته پخش میشد و به تدریج بین مردم شناخته شد.
- هدف از تأسیس مرکز واحد فرهنگ مردم چه بود؟
- این مرکز با هدف گردآوری اطلاعات و اسناد مکتوب، صوتی و تصویری فرهنگ عامه از طریق مطالعات اسنادی و میدانی کار خود را آغاز کرد.
- فعالیت مرحوم انجوی در این مرکز به چه نحوی بود؟
- وی در برنامه رادیوئی فرهنگ مردم خطاب به ملت ایران فراخوان داد و از آنها خواست که در مورد فرهنگ و آداب و رسوم محل سکونتشان به نشانی برنامه نامه بنویسند، با این فراخوان نامههای زیادی از نقاط مختلف کشور فرستاده شد و در نتیجه گنجینهای از اسناد و دستنوشتههای راویان محلی جمع آوری شد، علاوه بر این گنجینه که متشکل از دستنوشتههای مردم اهالی مختلف ایران بود، موزهای از دست افزارهای مردم کشور مانند اشیاء، لباس و حتی ماکت خانههای روستائی نیز درست شد، همچنین در سالهای پخش این برنامه، مرحوم انجوی از طریق انتشارات رادیو چند جلد کتاب مانند «مردم و شاهنامه» و «آداب و معتقدات زمستان» را با توجه به نوشتههای راویان محلی چاپ کرد.
- بخش برنامه فرهنگ مردم تا کی ادامه داشت؟
- این برنامه تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی ایران پخش میشد، پس از انقلاب بعد از چند سال وقفه دو مرتبه در سال ۱۳۶۲ به همت آقای علی ایزدی برنامه رادیوئی فرهنگ مردم آغاز به کار کرد، در اینجا این نکته را هم بگویم که در حالی که قبل از انقلاب، اسناد و مدارک به بخش فرهنگی مرکز تحقیقات صدا و سیما با سرپرستی آقای انجوی فرستاده میشد، بعد از پیروزی انقلاب، اسناد جدیدی که توسط راویان محلی به رادیو فرستاده میشد توسط آقای آذری در همین بخش فرهنگ مردم رادیو بایگانی شد و اسناد نوشتاری قدیمی در بخش مرکز تحقیقات صدا و سیما ماند که در حال حاضر آقای شعاع مدیر این بخش است.
ادامه مطلب






